“ध्येयनिश्चिती”-आयुष्यात यशाची पहिली पायरी

प्रचंड मेहनत करूनही असमाधान का यावं?

आपण सगळे रोज दिवसरात्र भरपूर मेहनत करत असतो, अगदी सकाळी दिवस निघाल्यापासून ते रात्री झोपी जात पर्यंत निरनिराळी काम आपण अथक करत असतो. हि निरनिराळी काम करताना साहजिकच आपण घरच्यांपासून, मित्रांपासून,जवळच्या लोकांपासून नकळत दूर जात असतो.

बरं दिवसभर केलेल्या कामांचं समाधान रात्री झोपताना नेहमी असतंच अस नाही, उलट दुसऱ्या दिवशीच्या कामांच्या नियोजनात आपण घरात अनेकदा गंभीर वातावरण निर्माण करत असतो.

आता जरा एकांतात स्वतःला विचारा हे सगळं कशासाठी करतोय आपण? काय मिळवायचा आहे आपल्याला? आयुष्यात आपलं ध्येयं काय?

जर मनापासून खरा विचार केला तर अनेकांना अस जाणवेल कुठल्याही निश्चित ध्येयाशिवाय आपण इतकी वर्ष झटत आलो. आपल्या सभोवताली बघितलं तर अनेक लोकं दिसतात जी फक्त आलेला दिवस पुढे ढकलत दिवसभर झटत असतात. अनेकांना असे प्रश्न पडतात कि आपण इतकी मेहनत करतो तरी आपल्या आयुष्यात आनंद किंवा समाधान का नाही?

कदाचित हि सगळी मेहनत आणि प्रयत्न करण्यामागचा नेमका उद्देश आणि ध्येयनिश्चिती नसल्यामुळे प्रयत्नांती असमाधान येत असावं अस मला वाटतं.

आयुष्यात निश्चित ध्येय असण्याचे फायदे… 

आमच्या कंपनीच्या एका जागेसाठी काही उमेदवारांची मुलाखत घेण्याचा योग आला, काही नेहमीचे प्रश्न आणि त्यांची मजेशीर उत्तरं ऐकायला मिळाली. तुमचं आयुष्यातील ध्येयं काय? या प्रश्नावर काही मजेशीर उत्तरं आली

 मला महागडी कार घायची आहे, जगभ्रमंती करायची आहे, निरनिराळे व्यंजनं करून खायचे आहेत असे अनेक उत्तरं या प्रश्नासाठी आले. एक उत्तरं जे विशिष्ट लक्षात राहण्यासारखा आहे ते म्हणजे  मला पुढल्या १५ वर्षात नॅशनल मॅनेजर होऊन टिम लीड करायची आहे. आमच्या टीम ने त्या उमेदवाराला त्याच्या या उत्तरासाठी कंपनीत निवडलं.

अस काय विशेष होत त्या उत्तरात? कारण इतर उमेदवार देखील समतोल गुणवत्तेचे होते, मग त्या उमेदवारात अस काय होतं? त्या एका उत्तरामुळे मुलाखत घेणारे हुरळून जाण्याइतपत आमचे लोक नवखेही नव्हते.

लक्षात अस आलं कि त्या उमेदवाराच्या मनात  त्याचा  निश्चित उद्देश,ते मिळवण्यासाठी करण्याचे प्रयत्न आणि ध्येयप्राप्तीसाठी लागणारे गुण ह्या संकल्पना अगदी स्पष्ट होत्या.

इथे इंग्रजीतलं एक वाक्य लक्षात घेण्यासारख आहे,

” You don’t hire for skills,you hire for attitude.You can always teach skills.”  

त्या उमेदवाराला त्याच्या कौशल्यापेक्षा त्याच्या सकारात्मक वृत्ती साठी कंपनीनी निवडलं होतं, आणि हि वृत्ती तयार झाली होती त्याच्या निश्चित ध्येय संकल्पनेतून.

आपल्याला आयुष्यात काय मिळवायच आहे,नक्की आपलं ध्येय काय? हेच जर आपल्याला माहित नाही तर मग आपण त्यासाठी नियोजन आणि प्रयत्न कसे करणार? आणि नियोजनशून्य मेहनत ध्येयप्राप्ती न करता उलट आयुष्यात असमाधान निर्माण करते.

आपण इतिहासातील किंवा सध्याची कुठलीही यशस्वी व्यक्तिमत्व बघा, अगदी छत्रपती शिवाजी महाराजांपासून ते अब्दुल कलामांपर्यंत. एका विशिष्ट ध्येयाने झपाटलेली हि  सगळी मंडळी आहेत हे तुम्हाला जाणवेल. ह्या सगळ्या मंडळींनी त्यांच्या आयुष्यात अपरिमित कष्ट भोगत, अविश्रांत परिश्रम आणि सकारात्मक वृत्ती यांच्या जोरावर यश संपादन केलं आहे.

मनात ध्येयनिश्चिती असली कि होणारे कष्ट हे जीवन समृद्ध करणाऱ्या शिक्षणाचा भाग वाटतात आणि सकारात्मक वृत्ती निर्माण होऊन सगळे परिश्रम आनंदाने घडत असतात.

ध्येयनिश्चिती संबंधी करावयाचा विचार

आयुष्यात यशस्वी होण्यासाठी खालील काही बाबींचा विचार केला तर फायद्याचं होईल अस मला वाटतं-

  • आपल्याला आयुष्यात कुठलं ध्येय मिळवायचं आहे ते सगळ्यात आधी निश्चित करा. 
  • ध्येय निवडताना आपल्या स्वभावाचा, आवडीचा विचार देखील करावा.  
  • हे ध्येय मिळवण्याचा अवधीसुद्धा निर्धारित असावा.  
  • ठरवलेलं ध्येय हे फार सोपी नसावं किंवा साध्य करायला फार कठीणही नसावं. आपण केलेल्या प्रयत्नात आपली दिवसागणिक प्रगती होईल अस ध्येय ठेवावं. 
  • दीर्घकालीन ध्येय मिळवण्यासाठी अनेक अल्पकालीन उद्दिष्ट ठेऊन त्याच नियोजन करता येईल.  
  • आपले गुण निरंतर ध्येयप्राप्तीसाठी वाढवत राहण्यासाठी उपलब्ध सगळ्या संसाधनांचा वापर करू शकतो. ( उदा. विविध पुस्तकं, इंटरनेट, त्या क्षेत्रातील जाणकार व्यक्तीच मार्गदर्शन). 
  • आपल्या परिवारातील लोकं आपली फार मोठी शक्ती असतात. त्यांचं  मार्गदर्शन आणि साथ ध्येयनिश्चिती आणि प्राप्ती साठी नेहमी विचारात घ्या. 

आपण आयुष्यात ठेवलेली ध्येय गाठताना आपल्याला एक लक्षात येईल ध्येयप्राप्ती हे अंतिम गंतव्य नसून तो एक प्रवास आहे जो आपलं जीवन समृद्ध करत असतो. शेवटी काय ह्या सगळ्या प्रयत्नांमुळे ध्येयप्राप्ती सोबत आपल्या आयुष्याला आणि विचारांना धार लागते हे निश्चित.

  II अवधूत चिंतन श्रीगुरुदेवदत्त II

2 thoughts on ““ध्येयनिश्चिती”-आयुष्यात यशाची पहिली पायरी

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s